Οικογένεια Κόλλα
Πρόκειται για έναν ναΐσκο ιωνικού ρυθμού υψωμένο σε κρηπίδωμα που εντυπωσιάζει για την κομψότητα του. Σε σύντομο χρονικό διάστημα δημιούργησαν μια τεράστια ακίνητη περιούσια, η οποία τους επέτρεπε ευχέρεια κινήσεων.Χαρακτηριστικά, ο Μιχαήλ Κόλλας ήταν ένας από τους χρηματοδότες του δημοτικού θεάτρου Απόλλων ενώ ο γιός του Ανδρέας Κόλλας συμμετείχε στην επιτροπή ανέγερσης του Α΄ νεκροταφείου, ήταν ιδρυτικό μέλος της ασφαλιστικής εταιρείας Αστήρ και είχε διατελέσει πρόεδρος του πτωχοκομείου. Δημιούργησε εμπορικό σταφιδικό οίκο με υποκατάστημα στο Λονδίνο, τον οποίο συνέχισαν οι γιοί του, Δημήτριος & Ανδρέας, μετατρέποντας τον σε έναν από τους σημαντικότερους της Ελλάδας. Υπό την καθοδήγηση αυτών και ειδικότερα του Ανδρέα, ο εμπορικός οίκος επεκτάθηκε στον τραπεζικό και εμποροκτηματικό κλάδο.
Χαρακτηριστικό είναι ότι παρ όλο που στην σταφιδική κρίση του 1893 όλοι οι πατρινοί εμπορικοί οίκοι, εκτός από των Φραγκόπουλων, είχαν πτωχεύσει, ο σταφιδικός οίκος των Κόλλα απέφυγε την καταστροφή επειδή εμπορευόταν κατά παραγγελία ή επί προμήθεια. Αρχικά κατέφυγε του στη Ζάκυνθο αλλά τελικά επέλεξε για τόπο διαμονής την Πάτρα.
Ήταν χιώτικης καταγωγής αλλά εγκατέλειψε το νησί για να γλιτώσει από την σφαγή. Η οικογένεια Κόλλα ήταν παλιά οικογένεια της Πάτρας, μέλη της οποίας διακρίθηκαν κυρίως ως σταφιδέμποροι. Ο γενάρχης του πατρινού κλάδου ήταν ο Μιχαήλ Κόλλας, ο οποίος εγκαταστάθηκε, μαζί με τις δύο αδερφές του, στην Πάτρα το 1828.
Επίσης ο Δημήτριος Κόλλας ήταν διοικητικός παράγοντας της Παναχαϊκής, όντας μέλος του διοικητικού συμβουλίου την περίοδο 1904-1905 & 1908-1909. Μέλη της συνδέθηκαν με δεσμούς αίματος με τις οικογένειες Τοπάλη, Στάμου, Αργυγόπουλου, Μέγαρη κ.α. Στο Α΄ νεκροταφείο Πατρών υπάρχει ακόμα και σήμερα ο οικογενειακός τάφος των Κόλλα, ο οποίος βρίσκεται στην αλαία των τραπεζιτών.
Η τραπεζική επιχείρηση των αδερφών Κόλλα υπήρχε μέχρι το 1950, στα γραφεία της, επι της Ρήγα Φεραίου. Μέλη της οικογένειας αποτέλεσαν την κοινωνική ελίτ της Πάτρας και έπαιρναν μέρος σε κάθε επιχειρηματική, κοινωνική και αθλητική δραστηριότητα της πόλης. Σήμερα, στη θέση της οικίας της οικογένειας στην Πλατεία Γεωργίου υπάρχει το εμπορικό κέντρο Κόλλα. Το αρχείο της οικογένειας Κόλλα διασώθηκε από την Αναστασία Κολοκοτσά, γειτόνισσας των Κόλλα και σήμερα φυλάσσεται στα Γενικά Αρχεία του Κράτους. .
